Tungkol sa Realismo sa Nobelang Filipino - Eliserio, U Z. (Daluyan: Journal ng Wikang Filipino; Vol 21 No 1 (2015): Daluyan: Journal ng Wikang Filipino, 2016)
ABSTRAK Tinatalakay ng papel na ito ang iba’t ibang perspektibo ng realismo sa kritisismong Filipino, mula kay Salvador Lopez at Bienvenido Lumbera hanggang kay Romeo Dizon at Crisanta Nelmida-Flores. Gayundin, sinuri nito ang presentasyon sa nobelang Filipino sa mga kasaysayang pampanitikang isinulat nina Resil Mojares at Patricia Jurilla. Sinisipat ng papel ang usapin ng relasyon ng realismo at realidad, at naghahain ng alternatibong materyalistikong lapit sa kultura kung saan sa anyo, imbes na sa nilalaman, hahanap ng historikal na marka ang kritiko. Nagbigay rin sa papel ng mabusising pagbabasa sa nobelang Ang Makina ni Mang Turing ni Ramon Guillermo, at pagsilip sa mga tendensiya ng nobelang Filipino sa huling labinlimang taon (2000-2015). Mga susing salita: realismo, materialistikong pagsusuri, Resil Mojares, Patricia Jurilla, nobelang Filipino   ABSTRACT The paper discusses different perspectives on realism in Filipino criticism, from Salvador Lopez and Bienvenido Lumbera to Romeo Dizon and Crisanta Nelmida-Flores. It also analyses the presentation of the Filipino novel in the literary histories written by Resil Mojares and Patricia Jurilla. The paper problematizes the relationship of realism and reality, and presents an alternative materialist approach to culture, where the critic finds the traces of history in the form and not the content of the literary work. There is also a close reading of Ramon Guillermo’s Ang Makina ni Mang Turing, and a peek at the tendencies of the Filipino novel for the past 15 years (2000-2015). Keywords: realism, materialist analysis, Resil Mojares, Patricia Jurilla, Filipino novel